مالیات تجهیزات پزشکی

به کلیه ابزار، لوازم و وسایلی که در علم پزشکی به منظور تشخیص، پیشگیری، درمان یا کاهش اثرات بیماری‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند، تجهیزات پزشکی گفته می‌شود. بر اساس قوانین مالیاتی کلیه اشخاص حقیقی یا حقوقی که در زمینه واردات و فروش تجهیزات پزشکی در کشور فعالیت می‌کنند مشمول پرداخت مالیات هستند. مالیات بر درآمد، مالیات بر ارزش افزوده و مالیات بر صادرات و واردات از انواع مالیات تجهیزات پزشکی هستند که شرکت‌ها و اشخاص حقیقی فعال در این حوزه باید آشنایی کافی به قوانین آن داشته و متناسب با فعالیت خود نسبت به پرداخت مالیات مربوطه اقدام نمایند. با توجه به اینکه بر اساس قوانین موجود برخی از اقلام و تجهیزات پزشکی معاف از پرداخت مالیات هستند، آشنایی با قوانین مربوط به مالیات حوزه تجهیزات پزشکی برای فعالان در این عرصه یک امر حیاتی و مهم محسوب می‌شود.

انواع مالیات تجهیزات پزشکی

همانطور که اشاره شد، شرکت‌ها و کسب و کارهایی که در زمینه فروش و واردات تجهیزات پزشکی فعالیت می‌کنند مشمول پرداخت چند نوع مالیات هستند. از مهم‌ترین انواع مالیات تجهیزات پزشکی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

مالیات بر درآمد یا عملکرد تجهیزات پزشکی:

یکی از مهم‌ترین انواع مالیات تجهیزات پزشکی است که کلیه صاحبان کسب و کارها در کشور موظف به پرداخت آن هستند. مالیات بر درآمد بر اساس سود سالیانه شرکت‌های فعال در حوزه تجهیزات پزشکی، محاسبه و اخذ می‌شود. بر اساس قانون شرکت‌های تجهیزات پزشکی موظف هستند که 25 درصد از سود سالیانه اختصاصی خود را به عنوان مالیات پرداخت نمایند. نرخ مالیات بر درآمد برای اشخاص حقیقی متفاوت بوده و به صورت پلکانی از 15 تا 25 درصد متغیر است.

مالیات بر ارزش افزوده تجهیزات پزشکی:

مالیات بر ارزش افزوده (VAT) یکی دیگر از انواع مالیات تجهیزات پزشکی است که باید از خریداران دریافت شده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت شود. با توجه به جریمه عدم ارسال اظهارنامه ارزش افزوده، صاحبان کسب و کارهای فعال در این حوزه باید در مهلت مقرر نسبت به تکمیل اظهارنامه و ارسال به اداره امور مالیاتی اقدام نمایند.

مالیات بر صادرات و واردات شرکت‌های تجهیزات پزشکی:

مالیات بر صادرات و واردات تجهیزات پزشکی یکی از انواع مالیات است که شرکت‌های فعال در حوزه صادرات و واردات این تجهیزات مشمول پرداخت آن می‌شوند. به همین منظور آشنایی با قوانین این نوع مالیات برای شرکت‌های فعال در این حوزه از اهمیت زیادی برخوردار است.

اظهارنامه مالیاتی فروش تجهیزات پزشکی

در مورد مالیات تجهیزات پزشکی باید به این موضوع اشاره کرد که کلیه شرکت‌ها و افرادی که در زمینه فروش تجهیزات فعالیت می‌کنند موظف هستند که در تیرماه هر سال نسبت به ارائه اظهارنامه مالیاتی و ارسال به اداره امور مالیاتی اقدام نمایند. شرکت‌ها و افراد موظف هستند که کلیه درآمدها و هزینه‌های خود را در طول یک سال مشخص نمایند تا بر اساس آن مالیات محاسبه شود. در صورتی که شرکت‌ها و افراد در مهلت تعیین شده نسبت به ارائه اظهارنامه مالیاتی اقدام نکنند، مشمول پرداخت جریمه خواهند شد.

لیست تجهیزات پزشکی معاف از مالیات

در مورد مالیات تجهیزات پزشکی باید به این نکته اشاره کرد که کلیه تجهیزات پزشکی مشمول پرداخت مالیات نبوده و برخی از این تجهیزات بر اساس قانون از پرداخت مالیات معاف هستند. بر این اساس کلیه داروها و واکسن‌های انسانی و دامی مورد تأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بارگذاری شده در سامانه www.fda.gov.ir به جز کیف و جعبه‌های مخصوص دارو برای کمک‌های فوری اولیه و ضایعات داروسازی و مکمل‌ها و ویتامین‌های مصرفی انسان از پرداخت مالیات معاف شده‌اند. سایر تجهیزات و لوازم پزشکی معاف از مالیات به شرح جدول زیر است:

تجهیزات و لوازم پزشکی عمومی	میکروست، انواع سرنگ، انواع آنژیوکت، ست سرم، اسکالپ وین، اتصالات IV، اسپاچولا (یکبار مصرف)، سرسوزن انواع سرنگ انسولین،‌ انواع چسب، انواع پانسمان (پانسمان های حاوی مواد مؤثره دارویی)، دستکش جراحی، دستکش معاینه، انواع ماسک، سوند ساکشن، ساکشن تیوب، سوند نلاتون، فیدینگ تیوب، سوزن اسپاینال، سوزن اپیدورال و لوازم جانبی، انواع سوزن بیوپسی اتوماتیک، نیمه اتوماتیک و معمولی، انواع کمپرس (یکبار مصرف)، باند گچی، باند فایبرگلاس، تست اتوکلاو، کاغذهای بسته‌بندی، انواع گاز (استریل و غیراستریل)،‌ صفربند، شان و گان، انواع کاور، انواع باند، ویبریل، کیسه ادرار (یورین بگ)، کیسه خون، ست تزریق خون، ایررینگ، چست الکترود، تورنیکت، چست
تجهیزات پزشکی مرتبط با زنان و زایمان	اسپاکلوم یک بار مصرفIUD  ، سرویکال براش، انواع لوازم یک بار مصرفIVF ، ست شیردوش دستگاه شیردوش برقی، محافظ سینه مادران شیرده، ژل‌های ضدعفونی کننده بهداشتی، سواپ تست و تشخیص پارگی کیسه آب جنین
تجهیزات گوش و حلق و بینی	آبسلانگ، انواع تامپون‌ها، تی‌تیوب، کاتتر آمبولکتومی، همووک، انواع کاشتنی‌ها و پروتزهای گوش و حلق و بینی،‌ اسنیرهای پلیپکتومی،‌ آسپیراتور بینی
اقلام توانبخشی	اورتز آرنج، اورتز لگن، اورتز سر، تثبیت‌کننده گردن، تثبیت‌کننده شانه، شیت اسپیلنت قابل انعطاف، آستین طبی، نگهدارنده قفسه سینه، پدهای رکابی پاشنه، گرمکن کلیه، شکم‌بند،‌ اورتز زانو، اورتز پشت، کمربند طبی، ساپورت ران و لگن و زانو، قوزک بند، ساق بند پا، کتف بند، مچ بند دست، بند آویز پا، بند آویز دست، باندهای کشی مچ دست، باند کشی مچ پا، گن بعد از جراحی، اورتز مچ دست، کفش‌های ارتوپدی، اورتز مچ پا، کفش گچ‌گیری، آتل دست و انگشت، تثبیت‌کننده کمر، گردن بند، بازو بند
اقلام مصرفی دندانپزشکی	انواع مواد کف حفره (مانند دایکال ولاینر)، انواع کیت‌ها ترمیمی، انواع کامپوزیت، انواع مواد ترمیمی کراون و بریج، اسید اچ، انواع سیمان، انواع آمالگام، انواع آلیاژ، انواع سوزن‌های مصرفی، انواع دندان مصنوعی، انواع مواد رزینی دندان مصنوعی، مواد ترمیمی، انواع مواد یکبار مصرف مانند پیش‌بند، سوند آینه، وج، نخ کنار زننده لثه، انواع مواد مصرفی جراحی (مانند نخ بخیه)، تیغ بیستوری، انواع گاز و پنبه، انواع دست کش، انواع ماسک، انواع دیسک‌ها، انواع پروتز، انواع درن، انواع مسدود کننده‌ها، انواع مواد مصرفی ارتودنسی
اقلام مرتبط با قلب و عروق	انواع کاتترها و بالون‌های آنژیوپلاستی و آنژیوگرافی (کرونری، پریفرال، مغزی)، وسایل اینفلیشن و لوازم جانبی، کاتترهای الکتروفیزیولوژی، کاتترهای ابلیشن، انواع استنت‌های قلبی عروقی (کرونری، پریفرال، کاروتید، رنال)، انواع اکسیژناتور، ست کاردیوپلیژیا، ست تیوبینگ، انواع فیلترهای شریانی و هموفیلترها، انواع دریچه‌های مکانیکی و بیولوژیکی، کانولای جراحی قلبی، انواع گرفت‌های عروقی، انواع استنت گرفت‌ها،‌ انواع پچ‌ها، انواع شیت‌ها و لوازم جانبی، ترانسدیوسرهای دما و فشار، هموکانسنتریتور، انواع استابیلایزر و اکارتور و هولدر نوک قلب و Blower مصرفی جراحی قلب (یک بار مصرف)، ست‌های یکبار مصرف آندوسکوپی در آوردن ورید، مصـرفی جراحی قلب، سیستم‌های یک بار مصرف پانچ و آناستوموز آئورت، پیس میکر، انواع شانت کرونری

مالیات تجهیزات پزشکی مخصوص زیبایی

نکته مهم در مورد مالیات تجهیزات پزشکی این است که برخی از تجهیزات مورد استفاده در انجام خدمات زیبایی در دسته تجهیزات پزشکی قرار می‌گیرند اما از نظر قانون‌گذاران لوازم و تجهیزاتی مانند دستگاه‌های لیزر که در این حوزه استفاده می‌شوند، از پرداخت مالیات معاف نشده‌اند. برای این دسته از تجهیزات بر اساس قانون مالیات بر درآمد، گمرک و ارزش افزوده به صورت کامل و بر اساس نرخ‌های قانونی محاسبه می‌شود. بر اساس قانون کلیه شرکت‌ها و افراد فعال در حوزه واردات و فروش این تجهیزات باید مالیات پرداخت نمایند؛ بر این اساس خریداران این تجهیزات (مانند کلینیک‌های زیبایی) نیز مشمول پرداخت مالیات بر ارزش افزوده هستند.

مالیات بر ارزش افزوده (VAT) شرکت های پزشکی

یکی از مهم‌ترین انواع مالیات تجهیزات پزشکی، مالیت بر ارزش افزوده است که از مهم‌ترین الزامات قانونی برای شرکت‌های فعال در این حوزه به حساب می‌آید. نرخ عمومی مالیات بر ارزش افزوده در ایران 10 درصد تعیین شده که باید از مصرف‌کننده دریافت شده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت شود. با توجه به این که ممکن است بر اساس قانون برخی از تجهیزات پزشکی از پرداخت این نوع مالیات معاف باشند، استفاده از خدمات مشاوره مالیاتی توسط شرکت‌ها و افراد فعال در این عرصه یک امر ضروری و حیاتی به نظر می‌رسد.

ضرایب مالیاتی تجهیزات پزشکی

در مورد ضرایب مالیات تجهیزات پزشکی باید به این موضوع اشاره کرد که برای هر یک از مشاغل پزشکی با توجه به تجهیزات مصرفی یک ضریب مالیاتی جداگانه توسط سازمان امور مالیاتی تعیین شده است. با توجه به اینکه این ضرایب در محاسبه مالیات تجهیزات پزشکی از اهمیت زیادی برخوردار است، آشنایی با جدیدترین اینتاکد مالیاتی برای فعالان در این عرصه یک امر ضروری خواهد بود.

نوع فعالیت	ضریب مالیات شرکت‌های پزشکی
چراغ‌های بیمارستانی (عمده فروشی داخلی)	2.9
چراغ‌های بیمارستانی (عمده فروشی وارداتی)	5
چراغ‌های بیمارستانی (خرده فروشی داخلی)	9.3
چراغ‌های بیمارستانی (خرده فروشی وارداتی)	12.8
چراغ‌های بیمارستانی (صادرات)	3.5
چراغ‌های بیمارستانی (واردات)	16
سایر تجهیزات پزشکی (عمده فروشی داخلی)	2.5
سایر تجهیزات پزشکی (عمده فروشی وارداتی)	5
سایر تجهیزات پزشکی (خرده فروشی داخلی)	8
سایر تجهیزات پزشکی (خرده فروشی وارداتی)	12.8
سایر تجهیزات پزشکی (صادرات)	3.5
سایر تجهیزات پزشکی (واردات)	17.6

معافیت مالیاتی تجهیزات پزشکی

همانطور که گفته شد در قانون مالیاتی کشور برخی از اقلام و تجهیزات پزشکی از پرداخت مالیات معاف هستند. بر اساس این قانون واردات مواد اولیه دارویی، مواد اولیه شیر خشک، مواد مصرفی در حوزه پزشکی و توانبخشی که فاقد مشابه داخلی هستند در صورت تأیید و مجوز وزارت بهداشت و تأیید وزارت صمت، از پرداخت مالیات و عوارض گمرکی معاف هستند.

با اینکه در قانون ذکر شده که داروها و تجهیزات پزشکی فاقد مشابه داخلی از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند، اما بسیاری از داروها و تجهیزات با این شرایط مشمول پرداخت مالیات بر واردات و مالیات بر ارزش افزوده می‌شود. در صورتی که شرکت‌ها در واردات این دسته از کالاها قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی را رعایت نمایند، مشمول مالیات و عوارض با نرخ 3 درصد می‌شوند. در مورد این کالاها باید گفت که عرضه آن‌ها در داخل کشور از مالیات و عوارض معاف شده است.

نمونه محاسبه مالیات بر درآمد عملکرد سالیانه شرکت تجهیزات پزشکی

برای درک بهتر نحوه محاسبه مالیات بر درآمد عملکرد سالیانه یک شرکت تجهیزات پزشکی، در ادامه یک مثال ذکر می‌شود. تصور کنید که که یک فروشگاه تجهیزات پزشکی عرضه کننده محصولات داخلی به صورت خرده‌فروشی، تراکنش کارتخوان 2.98 میلیارد تومان در یک سال داشته است. بر این اساس مالیات فروشگاه به صورت زیر محاسبه می‌شود:

298.000.000 تومان = 10 درصد * 2.98 میلیارد تومان

98.000.000 تومان = 200.000.000 (سقف معافیت مالیاتی 1404) – 298.000.000 تومان

14.700.000 تومان = 0.15 * 98.000.000 تومان

بر این اساس فروشگاه عرضه کننده تجهیزات پزشکی به صورت خرده‌فروشی بر اساس درآمد سالیانه خود باید 14.700.000 تومان به عنوان مالیات بر درآمد عملکرد خود در طول یک سال پرداخت نماید.

مراحل پرداخت مالیات برای واردکنندگان تجهیزات پزشکی

مراحل پرداخت مالیات برایی افراد و شرکت‌های فعال در حوزه واردات تجهیزات پزشکی به شرح زیر است:

• ارائه اظهارنامه مالیاتی:

شرکت‌ها و اشخاص حقوقی وارد کنند باید تا حداکثر 4 ماه پس از پایان سال مالی و اشخاص حقیقی نیز تا پایان خرداد ماه هر سال اظهارنامه عملیاتی شامل درآمدها، هزینه‌ها و سود و زیان را به سازمان امور مالیاتی ارائه نمایند.

• محاسبه مالیات بر عملکرد:

در این مرحله بر اساس نرخ‌های مصوب در قانون و همچنین اطلاعات درج شده در اظهارنامه عملکرد، مالیات محاسبه می‌شود.

• محاسبه مالیات بر ارزش افزوده:

نرخ مالیات بر ارزش افزوده تجهیزات پزشکی بر اساس قوانین مالیاتی ایران، 10 درصد است. در صورتی که تجهیزات بر اساس قانون مشمول این نوع مالیات می‌شود، شرکت‌ها و اشخاص حقیقی و حقوقی باید مبلغ آن را از مصرف کننده دریافت کرده و در مهلت مقرر به سازمان امور مالیاتی پرداخت نماید.

• محاسبه مالیات بر واردات:

مالیات بر واردات تجهیزات پزشکی که شامل حقوق گمرکی و سود بازرگانی است، بر اساس نوع کالا و تعرفه‌های گمرکی تعیین شده و از وارد کننده اخذ می‌شود.

مزایا و معایب معافیت مالیات تجهیزات پزشکی

مانند سایر مشاغل و انواع مالیات‌ها، معافیت‌های مالیاتی که در قانون در نظر گرفته می‌شود یک نوع مشوق به حساب می‌آید. معافیت‌های مالیاتی در کنار مزایایی که دارند ممکن است برخی معایب نیز به همراه داشته باشند که باید در نظر گرفته شود.

مزایا	معایب
کاهش هزینه‌های درمانی	کاهش درآمدهای دولت
تشویق تولیدکنندگان داخلی به سرمایه‌گذاری بیشتر و تولید محصولات با کیفیت‌تر	احتمال سوء استفاده و افزایش رانت‌خواری و فساد به جای تسهیل دسترسی به تجهیزات
دسترسی آسان‌تر به تجهیزات پزشکی مورد نیاز	بر هم زدن تعادل در بازار

نتیجه‌گیری

بر اساس قوانین مالیاتی کلیه شرکت‌ها و اشخاص حقیقی که در حوزه واردات و فروش تجهیزات پزشکی در کشور فعالیت می‌کنند موظف به پرداخت مالیات هستند. با اینکه اخذ مالیات از مشاغل و کسب و کارها یکی از مهم‌ترین منابع درآمدی دولت به حساب می‌آید، با این حال برخی معافیت‌های مالیاتی به منظور کاهش هزینه‌های درمانی، تسهیل دسترسی به تجهیزات پزشکی مورد نیاز و همچنین تشویق تولید کنندگان داخلی به تولید محصولات با کیفیت بالاتر در این حوزه در نظر گرفته شده است. با توجه به اهمیت دقت در ارائه اطلاعات توسط شرکت‌ها و اشخاص حقیقی فعال در حوزه تجهیزات پزشکی، مؤسسه حسابداری ازتا کلیه خدمات مشاوره مالیاتی در این زمینه را با استفاده از کارشناسان مجرب به کسب و کارهای فعال در این حوزه ارائه می‌نماید.

سوالات متداول:

1- آیا تمامی تجهیزات پزشکی مشمول مالیات هستند؟

خیر، بر اساس قانون برخی تجهیزات پزشکی که مشابه داخلی ندارند در صورت واردات با مجوزهای لازم، از پرداخت مالیات معاف هستند.

2- مالیات تجهیزات پزشکی چیست و شامل چه مواردی می‌شود؟

از مهم‌ترین انواع مالیات تجهیزات پزشکی می‌توان به مالیات بر درآمد (عملکرد)، مالیات بر ارزش افزوده و مالیات بر صادرات و واردات اشاره کرد.

3- آیا شرکت‌های تجهیزات پزشکی می‌توانند از معافیت‌های مالیاتی استفاده کنند؟

در صورتی که شرکت‌ها به صورت شخص حقیقی فعالیت نمایند، امکان استفاده از معافیت مالیاتی ماده 101 قانون مالیات‌های مستقیم را دارند.

4- آیا شرکت‌های استارتاپی فعال در تجهیزات پزشکی هم باید مالیات بدهند؟

بله، شرکت‌های استارتاپی فعال در حوزه تجهیزات پزشکی نیز مانند سایر شرکت‌ها موظف به پرداخت مالیات هستند. این شرکت‌ها باید مالیات بر درآمد خود را پرداخت کنند. همچنین، بسته به نوع فعالیت و کالاها و خدماتی که ارائه می‌دهند، ممکن است مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیز شوند.