یکی از مهمترین مسیرهای اشتغال و کارآفرینی در کشور در سالهای اخیر، مشاغل خانگی هستند. با توجه به شرایط اقتصادی حاکم بر کشور، امروزه بسیاری از افراد به ویژه زنان خانهدار، دانشجویان و حتی بازنشستگان از طریق این نوع فعالیتها در حال کسب درآمد هستند. رشد گسترده این نوع کسب و کارها در سالهای اخیر باعث شده که موضوع مالیات مشاغل خانگی اهمیت زیادی پیدا کند. با توجه به قوانین مالیاتی کشور که بر اساس آن هرگونه درآمد شغلی مشمول پرداخت مالیات میشود، آگاهی از قوانین مالیاتی که در این حوزه وجود دارد، به افراد فعال در مشاغل خانگی کمک میکند که بتوانند در زمان مقرر تکالیف خود را انجام داده و از جرایم احتمالی جلوگیری نمایند.
مشاغل خانگی چیست؟
به کسب و کارهایی که در محیط زندگی و بدون نیاز به یک فضای تجاری و اداری و به طور معمول توسط یک فرد یا اعضای خانواده اداره میشود، مشاغل خانگی میگویند. در این مشاغل میتوان کالا یا محصولات مختلف تولید کرد یا خدماتی را ارائه داد که خارج از خانه نیز قابل ارائه هستند. به بیان سادهتر، مشاغل خانگی فعالیتهای تجاری و درآمدزا هستند که در یک محیط مسکونی انجام میگیرند و محصولات و خدماتت حاصل از آن، به خارج از محیط خانه ارائه میشود.
نحوه فعالیت در مشاغل خانگی
با توجه به قوانین مالیات مشاغل خانگی، افراد برای فعالیت در این کسب و کارها باید یک سری اقدامات را انجام داده باشند تا فعالیت آنها به عنوان کسب و کار خانگی شناخته شود. این اقدامات به شرح زیر است:
- دریافت مجوز فعالیت از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی یا اتحادیه مربوطه
- ثبتنام در سامانه امور مالیاتی و دریافت کد مالیاتیی در صورت داشتن درآمد قابل توجه
- تکمیل اظهارنامه مالیاتی و ارسال آن در پایان هر سال مالی
در صورتی که افراد در چارچوب قانونی در مشاغل خانگی فعالیت کنند میتوانند از مزایای مختلفی بهرهمند شوند؛ از جمله این مزایا میتوان به بیمه، وامهای حمایتی و معافیتهای مالیاتی اشاره کرد.
چه مشاغل خانگی مشمول مالیات هستند؟
بر اساس قانون مالیاتهای مستقیم در کشور، کلیه اشخاص که از طریق انجام فعالیتهای اقتصادی درآمد کسب میکنند، مشمول پرداخت مالیات خواهند بود. به همین دلیل مشاغل خانگی نیز مشمول پرداخت مالیات میشوند. برخی از مشاغل و فعالیتها که مشمول مالیات مشاغل خانگی هستند به شرح زیر است:
- صنایع دستی (قالیبافی، خیاطی، معرق، سفالگری و …)
- تولید مواد غذایی خانگی (شیرینیپزی، مرباسازی، خشکبار و …)
- خدمات آموزشی (آموزش آنلاین زبان، موسیقی، هنر و …)
- طراحی گرافیک و تولید محتوا
- برنامهنویسی و طراحی سایت
- فروش اینترنتی محصولات (فیزیکی یا دیجیتال)
- مشاورههای حقوقی، روانشناسی، کسب و کار و …
نرخ مالیات مشاغل خانگی در سال ۱۴۰۴
بر اساس قانون مالیاتهای مستقیم، نرخ مالیات مشاغل خانگی با توجه به سطح درآمد سالیانه به صورت پلکانی مشخص شده است. طبق آخرین تغییرات مربوط به سقف معافیت مالیاتی 1404، نرخ مالیات این مشاغل بر اساس درآمد سالیانه به شرح جدول زیر است:
| میزان درآمد سالانه | نرخ مالیات |
| درآمد سالانه تا ۱۲۰ میلیون تومان | صفر |
| درآمد سالانه بین ۱۲۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان | 10 درصد |
| درآمد سالانه بین ۲۵۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان | 15 درصد |
| درآمد سالانه بیش از ۵۰۰ میلیون تومان | 20 درصد |
معافیتهای مالیاتی مشاغل خانگی
یکی از مزایای کسب و کارهای خانگی که باعث رونق و توسعه این نوع از فعالیتهای اقتصادی شده است، معافیت از عوارض اداری و تجاری است که توسط شوراهای اسلامی شهرها و روستاها تعیین میشود. درباره معافیت مالیات مشاغل خانگی باید گفت که این کسب و کارها به صورت کلی از معافیت برخوردار نیستند و در صورتی معاف میشوند که فعالیت آنها به صورت خاص از مالیات معاف باشد.
به عنوان مثال کارگاههای فرش دستباف و صنایع دستی بر اساس ماده 142 قانون مالیاتهای مستقیم از پرداخت مالیات بر درآمد معاف هستند؛ یا برخی کسب و کارها بر اساس قانون جزو مشاغل معاف از مالیات کارتخوان هستند.
- فعالیتهای کشاورزی
- طراحی و ساخت اشیا هنری دستساز
- خدمات دیجیتال مارکتینگ و تبلیغات آنلاین
- مربیگری زبان و آموزش آنلاین
- مشاوره و آموزش روانشناسی
- تولید محتوا و ویرایش متون
- خدمات مشاوره حقوقی و مالی
- تولید و فروش محصولات گلخانهای و باغبانی
- تولید و فروش محصولات دستساز و هنری
- تهیه و توزیع غذاهای خانگی
- خدمات مشاوره آرایش و زیبایی
- خدمات مشاوره تغذیه و ورزش
- فروش محصولات آرایشی و بهداشتی طبیعی
- نویسندگی و ترجمه متون
- تولید و فروش صنایع دستی
- تدریس خصوصی و کلاسهای آموزشی غیررسمی
- خدمات طراحی داخلی و معماری
- خدمات طراحی گرافیک و وبسایت
- تهیه و فروش سوغاتیهای محلی
- خدمات گردشگری و راهنمایی
جرایم و عواقب عدم پرداخت مالیات مشاغل خانگی
جرایم مالیاتی یکی از مهمترین خطرات پیش روی هر کسب و کاری در ایران و سایر کشورهاست. سازمان امور مالیاتی به منظور ایجاد تفاوت بین مالیات دهندگان، یک سری جرایم و مشوقها را در نظر گرفته است. بر اساس قانون مالیات مشاغل خانگی، در صورتی که این مشاغل مشمول پرداخت مالیات بوده و در موعد مقرر نسبت به پرداخت آن اقدام نکنند، مشمول پرداخت جریمه دیرکرد میشوند که نرخ آن 2.5 درصد از مالیات متعلقه در ازای هر ماه تأخیر است.
نظر مشاوران اَزتا درباره مالیات مشاغل خانگی
مشاوران شرکت حسابداری ازتا در مورد مالیات مشاغل خانگی عقیده دارند که قوانین مالیاتی تعیین شده برای این نوع کسب و کارها را نباید به عنوان یک تهدید در نظر گرفت؛ بلکه این قوانین فرصتی هستند که بتوان به کسب و کارهای کوچک و خانگی رسمیت بخشید.
در صورتی که فعالیتها و مشاغل خانگی به شکل قانونی ثبت شده و به رسمیت شناخته شوند، میتوانند از حمایتهای دولتی بهرهمند شوند. این موضوع باعث میشود که اعتماد مشتریان به کسب و کار نیز افزایش پیدا کرده و همچنین امکان و فرصت توسعه فعالیتها و تبدیل آن به شرکتهای تجاری نیز فراهم میشود. به همین دلیل مشاوران ازتا توصیه میکنند که مشاغل کوچک و خانگی برای طی کردن مراحل قانونی اقدام نمایند تا بتوانند از مزایا و معافیتهای در نظر گرفته شده در قانون بهرهمند شوند.
نتیجه گیری
با توجه به شرایط اقتصادی که در سالهای اخیر بر کشور حاکم بوده، مشاغل و کسب و کارهای کوچک و خانگی رشد و توسعه پیدا کردهاند تا خانوادهها بتوانند بخشی از هزینههای خود را از این طریق جبران نمایند. با توجه به قانون مالیاتهای مستقیم کلیه اشخاص که از طریق یک فعالیت اقتصادی کسب درآمد میکنند، مشمول پرداخت مالیات هستند که این موضوع شامل مشاغل خانگی نیز میشود. از این رو آشنایی با قوانین و تکالیف مالیات مشاغل خانگی برای کلیه افرادی که در این حوزه فعالیت میکنند از اهمیت زیادی برخوردار است؛ زیرا میتوانند با انجام تکالیف تعیین شده از مزایا و معافیتهایی بهرهمند شده و از جریمه جلوگیری نمایند.
سوالات متداول:
1. نحوه محاسبه مالیات مشاغل خانگی چگونه است؟
مالیات این مشاغل بر اساس میزان درآمد سالانه و به صورت پلکانی با نرخ 10 تا 20 درصد محاسبه میشود. درآمد کمتر از سقف معافیت تعیین شده، از پرداخت مالیات معاف است.
2. آیا همه مشاغل خانگی باید در سامانه مالیاتی ثبتنام کنند؟
بله، تمامی فعالان مشاغل خانگی موظف هستند که در سامانه مالیاتی ثبتنام کرده و اظهارنامه مالیاتی را تکمیل و ارائه دهند.
3. چه تفاوتی بین مالیات مشاغل خانگی و مشاغل آزاد وجود دارد؟
هر دو گروه از این مشاغل از نظر قوانین مالیاتی مشابه هستند اما اصلیترین تفاوت آنها در نوع فعالیت است که باعث میشود نحوه محاسبه و نرخ مالیات آنها متفاوت باشد.
4. مشاغل خانگی بدون مجوز هم مشمول مالیات هستند؟
بله، بر اساس قوانین مالیاتی حتی اگر فرد مجوز رسمی نداشته باشد ولی از این طریق درآمد کسب کند، مشمول پرداخت مالیات خواهد بود.
5. آیا فعالیتهای آنلاین و اینترنتی خانگی هم مشمول مالیات هستند؟
بله، فروشگاههای اینترنتی، خدمات آنلاین، تولید محتوا و سایر فعالیتهای دیجیتال که به صورت خانگی انجام میشوند نیز تحت مشمول پرداخت مالیات میشوند.
بدون دیدگاه