در دنیای امروز، مدیریت منابع مالی یکی از مهمترین وظایف هر فرد، شرکت یا سازمان به حساب میآید. یکی از ابزارهای کلیدی در این مسیر، سرمایهگذاری است؛ اما همه سرمایهگذاریها ماهیت بلندمدت ندارند. بسیاری از اشخاص حقیقی و حقوقی به دنبال روشهایی هستند که بتوانند در بازه زمانی کوتاه، بازدهی مناسب بدست آورده و در عین حال، امکان دسترسی سریع به نقدینگی خود را حفظ کنند. نقطهای که در آن مفهوم سرمایهگذاری کوتاه مدت اهمیت ویژهای پیدا میکند.
سرمایهگذاری کوتاه مدت در حسابداری، نه تنها از منظر اقتصادی اهمیت دارد، بلکه از نظر نحوه شناسایی، ثبت، گزارشگری مالی و ارائه در ترازنامه نیز از جایگاه خاصی برخوردار است.
به همین دلیل در این مقاله تلاش کردیم همه ابعاد سرمایهگذاری کوتاه مدت، از تعریف و ویژگیها گرفته تا ثبت حسابداری، مزایا، تفاوت با سرمایهگذاری بلندمدت و نمونههای رایج آن در ایران به صورت جامع مورد بررسی قرار بگیرد.
سرمایهگذاری کوتاه مدت چیست؟
سرمایهگذاری کوتاه مدت در حسابداری به این معنی است که وجود نقد مازاد بر نیازهای عملیاتی در یک شرکت یا کسب و کار به نحوی بکار گرفته شوند که قابلا تبدیل شدن به پول نقد را داشته باشند. دوره نگهداری این وجود نقد به طور معمول کمتر از یک سال است و به همین دلیل بر اساس استانداردهای حسابداری، سرمایهگذاری کوتاه مدت به عنوان داراییهای جاری در ترازنامه ثبت میشوند.
ویژگیهای سرمایهگذاری کوتاهمدت
از مهمترین ویژگیهای سرمایهگذاری کوتاه مدت در حسابداری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- قابلیت نقدشوندگی بالا: به این معنی که امکان تبدیل سرمایهگذاریها به پول نقد در سریعترین زمان وجود داشته باشد.
- بازدهی محدود: در این نوع سرمایهگذاری سود حاصل کمتر از انواع دیگر سرمایهگذاری است اما این سود سریع و قابل دسترس است.
- تنوع ابزارها: در این نوع سرمایهگذاری ابزارهای متعددی مانند سپردههای بانکی، سهام سریعالمعامله، اوراق مشارکت و صندوقهای سرمایهگذاری در دسترس قرار دارد.
- حفظ ارزش سرمایه: با این روش سرمایهگذاری میتوان از سرمایهها در برابر نوسانات بازار و تورم محافظت کرد.
انواع سرمایه گذاری کوتاه مدت
همانطور که در مورد سرمایهگذاری کوتاه مدت در حسابداری گفته شد، یکی از ویژگیهای این نوع سرمایهگذاری وجود ابزارهای متنوع است. مهمترین ابزارهای مالی سرمایهگذاری کوتاه مدت به شرح زیر است:
-
سهام سریعالمعامله:
به سهام شرکتها بورسی گفته میشود که یکی از ویژگیهای مهم آنها حجم بالای معاملات است. همین ویژگی باعث میشود که این سهامها به سرعت قابل خرید و فروش باشند و بتوان آنها را به آسانی به نقدینگی تبدیل کرد.
-
اوراق مشارکت کوتاه مدت:
به اوراقی گفته میشود که دوره سررسید آنها کوتاه (کمتر از یک سال) است. نرخ سود مشخص و تضمین شده از مهمترین ویژگیهای این نوع اوراق محسوب میشود که باعث شده به عنوان کم ریسکترین گزینه سرمایهگذاری شناخته شوند.
-
سپردههای کوتاه مدت بانکی:
به سپردههایی گفته میشود که مدت زمان آنها محدود و معمولا بین 3 تا 6 ماه است. این سپردهها سود معینی را برای سرمایهگذار فراهم میکنند که باعث میشود بهترین و امنترین روش برای حفظ نقدینگی باشند.
-
اوراق قرضه:
اوراقهای بدهی کوتاه مدت هستند که توسط شرکتهای بزرگ با هدف تأمین سرمایه در گردش عرضه میشوند. ویژگی مهم این اوراق بازدهی مناسب همراه با ریسک متوسط است.
سرمایه گذاری کوتاه مدت در ترازنامه
یکی از نکات مهم در مورد سرمایهگذاری کوتاه مدت در حسابداری، نمایش آن در ترازنامه است. این نوع سرمایهگذاری در بخش داراییهای جاری و بلافاصله بعد از موجودی نقد نمایش داده میشود. برای محاسبه و نمایش این مبلغ از روشهای حسابداری بهای تمام شده و خالص ارزش فروش استفاده میشود.
بیشتر بخوانیم: خدمات حسابرسی
مراحل ثبت حسابداری سرمایه گذاری کوتاه مدت
در مورد سرمایهگذاری کوتاه مدت در حسابداری باید گفت که دو روش اصلی برای ثبت و ارزیابی آن وجود دارد:
- روش ارزش بازار: ارزش بازار روز ملاک ثبت سرمایهگذاریها در این روش است و با این روش میتوان تغییرات ارزش سرمایهگذاری را در دورههای زمانی مشخص در حسابها نمایش داد.
- روش بهای تمام شده: بهای تمام شده اولیه ملاک شناسایی سرمایهگذاریها در این روش است و سود و زیان تحقق یافته در پایان دوره ثبت میشود.
بر این اساس روش ثبت سرمایهگذاری کوتاه مدت در حسابداری طبق مراحل زیر انجام میشود:
1. شناسایی اولیه سرمایهگذاری:
خرید یا ایجاد سرمایهگذاری، به عنوان مثال خرید اوراق بهادار، در این مرحله ثبت میشود:
| عنوان حساب | بدهکار | بستانکار |
| حساب سرمایهگذاری کوتاه مدت | *** | |
| حساب نقد و بانک | *** |
۲. ارزیابی دورهای سرمایهگذاری
بررسی ارزش سرمایهگذاریها به طور معمول به صورت ماهانه یا فصلی انجام میشود. در صورتی که ارزش بازار کاهش پیدا کند، ثبت به صورت زیرا انجام میشود.
| عنوان حساب | بدهکار | بستانکار |
| حساب کاهش ارزش سرمایهگذاری | *** | |
| حساب سرمایهگذاری کوتاه مدت | *** |
۳. ثبت سود و زیان تحقق یافته
در صورتی که سرمایهگذاری در پایان دوره فروخته شود یا سود آن تحقق پیدا کند، به صورت زیر ثبت انجام میشود:
| عنوان حساب | بدهکار | بستانکار |
| حساب نقد و بانک | *** | |
| حساب سرمایهگذاری کوتاه مدت | *** | |
| حساب سود سرمایهگذاری | *** |
با توجه به مراحل ثبت سرمایهگذاری کوتاه مدت در حسابداری، بسیاری از شرکتها و کسب و کارها، به خصوص کسب و کارهای نوپا و کوچک از خدمات شرکت حسابداری در این حوزه استفاده میکنند.
مزایای سرمایه گذاری کوتاه مدت
سرمایهگذاری کوتاه مدت یکی از بهترین روشها برای حفظ ارزش سرمایه و نقدینگی به حساب میآید. از مهمترین مزایای سرمایهگذاری کوتاه مدت در حسابداری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
قابلیت نقدشوندگی بالا:
با توجه به اینکه این نوع سرمایهگذاری میتواند در مدت زمان کوتاه به نتیجه منجر شود، به سرمایهگذار امکان میدهد که در مدت زمان کوتاه به سرمایه خود دسترسی پیدا کند. همین موضوع باعث شده که این نوع سرمایهگذاری برای کسب و کارهایی که نیاز فوری به نقدینگی دارند، بهترین انتخاب باشد.
-
کاهش ریسک:
کم ریسک بودن یکی دیگر از مزایای این نوع سرمایهگذاری است. کوتاه بودن دوره سرمایهگذاری باعث شده که نوسانات شدید بازار و تغییرات اقتصادی تأثیر کمتری بر سرمایه داشته باشند.
-
انعطافپذیری بالا:
یکی دیگر از مزیتهای سرمایهگذاری کوتاه مدت، انعطافپذیری بالا در تصمیمگیریهای مالی است. این مزیت به سرمایهگذار اجازه میدهد که بتواند استراتژیهای خود را در زمان نیاز به سرعت تغییر دهد.
تفاوت سرمایه گذاری کوتاه مدت و بلندمدت
سرمایهگذاری کوتاه مدت و بلند مدت از جنبههای مختلف با یکدیگر تفاوتهایی دارند. آشنایی با این تفاوتها در انتخاب نوع سرمایهگذاری از اهمیت زیادی برخوردار است. در جدول زیر این دو نوع سرمایهگذاری از نظر جنبههای مختلف با یکدیگر مقایسه شده است:
| معیار | کوتاه مدت | بلند مدت |
| افق زمانی (مدت سرمایهگذاری) | کمتر از یک سال | بیش از یک سال |
| ریسک | کمتر | بیشتر |
| بازدهی | محدودتر | بالاتر |
| نقدشوندگی | بالا | معمولا کمتر |
| استراتژیهای مالی | کسب سود سریع و مدیریت نقدینگی | رشد سرمایهگذاری و بهرهبرداری از نوسانات بلند مدت بازار |
| محل در ترازنامه | دارایی جاری | دارایی غیرجاری |
سـرمـایـه گـذاری در سـهـام چیست؟
سهام به اوراق بهاداری گفته میشود که نشان دهنده مالکیت و ادعای یک شرکت نسبت به داراییها و درآمدها است. سرمایهگذاری در سهام یا در یک شرکت خاص به معنی سهیم شدن در آینده شرکت و سرمایهگذاری در سود و زیان آن است.
در صورتی که عملکرد شرکت موفق باشد، سرمایه شما در طول زمان با افزایش ارزش روبرو میشود و در صورتی که عملکرد شرکت ضعیف باشد، ارزش سرمایه شما رو به کاهش خواهد رفت. مکانیزم عرضه و تقاضا تعیین کننده ارزش سهام یک شرکت در بازار است.
نتیجه گیری
سرمایهگذاری کوتاه در حسابداری، ابزاری کلیدی برای مدیریت بهینه منابع مالی، حفظ نقدینگی و کاهش ریسک به حساب میآید. شناخت صحیح انواع سرمایهگذاری کوتاه مدت، نحوه ثبت حسابداری، محل ارائه در ترازنامه و تفاوت آن با سرمایهگذاری بلند مدت، برای حسابداران، مدیران مالی و حتی سرمایهگذاران شخصی ضروری است.
در شرایط اقتصادی متغیر، استفاده هوشمندانه از سرمایهگذاریهای کوتاه مدت میتواند نقش مؤثری در ثبات مالی و تصمیمگیریهای آگاهانه ایفا کند. اگر صاحب کسب و کار هستید و قصد سرمایهگذاری برای حفظ ارزش سرمایه خود دارید، میتوانید از مشاوران ازتا در این حوزه راهنماییهای لازم را دریافت کنید.
سوالات متداول:
1- بهترین سرمایهگذاری کوتاهمدت در ایران کدام است؟
سپردههای کوتاهمدت بانکی، صندوقهای درآمد ثابت و اوراق با سررسید کوتاه، از کمریسکترین و رایجترین گزینهها در ایران هستند.
2- آیا سرمایهگذاری کوتاه مدت نسبت به بلند مدت ریسک بالایی دارد؟
خیر، معمولاً سرمایهگذاری کوتاهمدت ریسک کمتری دارد، اما میزان ریسک به نوع ابزار مالی بستگی دارد.
3- کدام گزینه سرمایهگذاری کوتاهمدت نقدشوندگی بیشتری دارد؟
سپردههای بانکی کوتاهمدت و صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله، بیشترین نقدشوندگی را دارند.
4- روش حسابداری سرمایه گذاری های کوتاه مدت چیست؟
این سرمایهگذاریها در داراییهای جاری شناسایی شده و در زمان خرید، سود، فروش و تعدیل ارزش طبق اصول حسابداری ثبت میشوند.
بدون دیدگاه